Waar de zon nooit ondergaat

Ik word wakker uit een lichte slaap en zie door het treinraam de zon schijnen. Het is 3 uur in de ochtend. Welkom in Zweeds Lapland, daar waar in de zomer de zon nooit ondergaat.

Kiruna, 15 juni 2012, 23.25 uur. Foto: Evert-Jan Pol.
Kiruna, 15 juni 2012, 23.25 uur. Foto: Evert-Jan Pol.

De middernachtzon is een fascinerend fenomeen. De koperen ploert gedraagt zich ’s zomers ruim een maand lang als een jong kind, dat het vertikt om naar bed te gaan. Maar dan alleen boven de Poolcirkel, daaronder gedraagt hij zich normaal.

Wie dit bijzondere natuurverschijnsel wil zien, hoeft niet heel ver van huis: Scandinavië is relatief dichtbij. Maar ga hiervoor niet naar Denemarken, want hoewel prachtig ligt dat niet hoog genoeg. Ik kies voor het noordelijke deel van Zweden, ofwel Lapland. In Stockholm stap ik op de trein, die me in ruim 17 uur naar Kiruna brengt. Vliegen kan natuurlijk ook, maar ik heb een passie voor treinen.

Kiruna is een van de saaiste plaatsen die ik ooit bezocht. Er is werkelijk niets te doen in dit mijnstadje. De grootste attractie is de bijzondere houten kerk uit 1912, begin deze eeuw verkozen tot mooiste gebouw van het land. Het gebedshuis heeft een koninklijk tintje, want de schilderende prins Eugenius (1865-1947) maakte het altaarstuk (met foutieve spatie zou dit een heel andere zin worden, maar dat terzijde).

De kerk van Kiruna. Foto: Evert-Jan Pol.
De kerk van Kiruna. Foto: Evert-Jan Pol.

Kiruna ligt in de gelijknamige gigantische gemeente. Met een oppervlakte van ruim 20.000 vierkante kilometer kan die Nederland voor de helft opslokken. Het wereldberoemde ijshotel verrijst er elke winter en in de zomer is nationaal park Abisko een favoriete bestemming (daarover meer in een volgend verhaal).

Menig passagier reist door naar dat park nadat ik de trein heb verlaten. Ik loop 150 meter, naar Hotel Vinterpalatset, waar ik de zonnige nachten doorbreng. Gebouwd in 1904 is het een van de oudste panden in de stad, die zelf vier jaar ouder is. De gordijnen in mijn kamer zijn opvallend licht van kleur, dun en doorschijnend. Ik vermoed dat die er ’s nachts vooral voor de sier hangen.

En inderdaad, want die nacht is het buiten nog net zo licht als toen ik arriveerde in de ochtend. Wie eraan gewend is dat de zon ’s avonds plaatsmaakt voor de maan, die het licht uitdoet, kan zich de zomerse nachten boven de Poolcirkel nauwelijks voorstellen.

De zon aan de hemel vergezelt mij terwijl ik rond middernacht door de straten loop op weg naar de skipiste. Kom ik daar ook eens, als wintersporthater. Ik klim naar boven, geniet van het uitzicht en krijg een gevoel dat nauwelijks te beschrijven is. Het is bijzonder, dat is het. De treinreis was lang en niet altijd even comfortabel en de stad is weinig levendig, maar deze nachtelijke wandeling maakt alles goed.

De skipiste van Kiruna, 15 juni 2012, 23.17 uur.
De skipiste van Kiruna, 15 juni 2012, 23.17 uur. Foto: Evert-Jan Pol.

© Evert-Jan Pol